Kelder of schuur zonder stroom verlichten

Oplaadbare ledbalken, een 12V-zonneset of een echte stroomgroep: een berekening in wattuur laat meteen zien wat het dagelijks gebruik aankan.

Verdeel de ruimte in zones: de toegang (deur, trap), waar het licht direct aan moet; de schappen, die stabiel licht nodig hebben om etiketten te lezen; de doorgang, waar weinig licht volstaat.

De behoefte in Wh berekenen

Accucapaciteit meet je in wattuur (Wh). Staat alleen mAh vermeld: Wh = mAh × spanning ÷ 1000. Een balk van 2000 mAh op 3,7 V slaat 7,4 Wh op, waarvan ongeveer 80 % bruikbaar: 5,9 Wh.

Autonomie (dagen) = bruikbare energie (Wh) ÷ dagverbruik (Wh/dag)

Voorbeeld: 2 keer per dag + 1 uur klussen per week

Zone	Lamp	Brandduur	Energie
Trap	balk 2 W	2 × 1 min = 0,033 h/dag	0,07 Wh/dag
Gang + schappen	2 balken 3 W	2 × 5 min = 0,17 h/dag	1,0 Wh/dag
Werkbank	12V-balk 15 W	1 h per week	gemiddeld 2,1 Wh/dag
Totaal			≈ 3,2 Wh/dag

Alleen trap en gang (1,07 Wh/dag): elke balk met 5,9 Wh bruikbaar houdt het op de trap ongeveer 3 maanden vol en in de gang 12 dagen. Met de werkbank (3,2 Wh/dag) volstaan balken niet meer: een LiFePO4-accu 12 V 12 Ah (12,8 V × 12 Ah = 154 Wh, 120 Wh bruikbaar) houdt het 37 dagen vol zonder opladen.

Oplossingen vergeleken

Oplossing	Beschikbare energie	Voor	Beperking
Oplaadbare sensorbalken (×3)	5–10 Wh totaal	Korte doorgangen	Opladen elke 1–2 maanden
Oplaadbare hoofdlamp	5–15 Wh	Zoeken, klussen	Verlicht alleen waar je kijkt
Powerstation + 12V/USB-balk	250–500 Wh	Af en toe, stroomuitval	Zwaar om te sjouwen, duur
12V-zonneset (paneel 30 W + LiFePO4 12 Ah)	≈ 150 Wh	Dagelijks, meerdere zones	Paneel buiten, kabeldoorvoer, weinig winteropbrengst
230V-groep uit de meterkast	onbeperkt	Intensief gebruik, gereedschap	Werk voor een installateur

Een 12V-zonneset dimensioneren

Het kritieke punt is de winter. Het betrouwbaarst is de decemberopbrengst voor jouw adres, die de gratis tool PVGIS van de Europese Commissie geeft in Wh per watt paneel. Als voorzichtige waarde gebruiken we 0,5 Wh per watt per dag (Noord-Frankrijk in december, verliezen inbegrepen); in Nederland en België ligt dat in dezelfde orde van grootte, controleer het voor jouw plek.

Paneel = verbruik (Wh/dag) ÷ 0,5. Voor 3,2 Wh/dag volstaat in theorie 6,4 W: neem 20–30 W voor grijze dagen.
Accu = verbruik × dagen zonder zon ÷ 0,8. Voor 10 dagen: 40 Wh, dus een LiFePO4 12 V 6 Ah (77 Wh).
Laadregelaar = kortsluitstroom van het paneel × 1,25: een paneel van 30 W (ongeveer 1,8 A) past bij een regelaar van 10 A met lithiumprofiel.

Aansluitvolgorde: accu, dan paneel, dan verbruikers; loskoppelen in omgekeerde volgorde. Wordt de kelder een werkplaats met elektrisch gereedschap (boormachine van 600 W gedurende 15 minuten = 150 Wh, 45 dagen verlichting), dan heb je een echte groep nodig, aangelegd door een installateur (NEN 1010 / AREI).

Heb je een vraag over deze verlichting of je installatie? Stel hem hier

Vermeld de ruimte, de fitting of je elektrische installatie: we antwoorden per e-mail binnen 1 à 2 werkdagen.